Қаз
Сұрақтар мен жауаптар
Елге жаңа Конституция не үшін қажет?

Жаңа Негізгі заң елдің қазіргі даму кезеңіндегі қоғамдық келісімді бекітеді. Ол өкілеттіктер балансын нақтылап, азаматтардың құқықтарын қорғауды күшейтеді, тұрақты экономикалық және әлеуметтік дамуға құқықтық негіз жасайды.

Қазіргі Конституциямен салыстырғанда не өзгереді?

Жоба адамды басты құндылық ретінде қарастыратын қағидатқа негізделген. Онда жеке адамның құқықтарына, ұлттық болмысқа, тарихи сабақтастыққа және қоғамның адамгершілік болмысына басымдық беріледі.


Сонымен қатар жоба билік тармақтары арасындағы тепе-теңдік пен тежемелік тетіктер жүйесін нақтылап, өкілді институттардың рөлін күшейтеді. Құжаттың баяндалу философиясы да өзгереді: жаңа жоба құқықтық нормалардың заманауи құрылымына және өкілеттіктерді бөлудің жаңаша логикасына ұмтылады. Бұл – мемлекеттің мәні қандай және оның даму бағыты қайда екені жөніндегі түсінікті Негізгі заң деңгейінде бекітуге бағытталған қадам.

Азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына кепілдік беріле ме?

Иә. Жобада сот арқылы қорғау тетіктері нақтыланып, жеке өмірге, меншікке қолсұғылмаушылық және пікір білдіру бостандығының кепілдіктері кеңейтілді. Басты назар қорғаудың декларативті емес, шынайы құралдарына аударылған.

Жаңа Конституция бизнес пен экономикаға қалай әсер етеді?

Кәсіпкерлік еркіндігі, жекеменшік құқығын қорғау және бәсекелестік үшін тең жағдайлар принциптері бекітіледі. Бұл инвестициялар мен экономиканы дамыту үшін болжамды құқықтық ортаны қалыптастырады.

Билікті бөлу жүйесі өзгере ме?

Жоба билік тармақтарының өкілеттіктерін нақтылап, парламенттік бақылауды күшейтуді қарастырады. Мақсат – мемлекеттік басқарудың ашық әрі жауапты жүйесін құру.

Сот тәуелсіздігі қалай қамтамасыз етіледі?

Соттардың институционалдық тәуелсіздігіне қосымша кепілдіктер қарастырылған, тағайындау процедуралары ашық және сыртқы қысымнан қорғау механизмдері енгізілген.

Азаматтардың ел басқаруға араласу мүмкіндіктері кеңейтіле ме?

Иә. Жоба қоғамдық қатысу тетіктерін бекітеді, жария талқылаулардың маңызын арттырады және азаматтық бастамалардың кең формасын көздейді.

Табиғи ресурстарға меншік мәселелері қалай өзгереді?

Жоба табиғи ресурстардың ұлттық байлық ретінде мәртебесін нақтылайды және оларды қоғам мүддесіне тиімді пайдалану үшін мемлекеттің жауапкершілігін бекітеді.

Жаңа Конституция әлеуметтік кепілдіктерді қалай қорғайды?

Мемлекеттің негізгі әлеуметтік міндеттері сақталады және білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік қолдау саласындағы кепілдіктер нақты бекітіледі.

Азаматтар жоба бойынша талқылауға қалай әсер ете алады?

Әрбір азамат қоғамдық талқылауларға қатыса алады, ресми сандық платформалар арқылы ұсыныстар жібере алады және заңда қарастырылған рәсімдерге қатыса алады.