Жезқазған қаласында С. Қожамқұлов атындағы Қазақ музыкалық-драма театрының алаңында «Әділетті және Прогрессивті Қазақстанның Халықтық Конституциясы үшін!» Жалпыұлттық коалициясының мүшелері Ұлытау облысының тұрғындарымен кездесті. Делегацияны Премьер-Министрдің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі, коалиция төрағасының орынбасары Аида Балаева бастап барды. Сондай-ақ іс-шараға депутаттар және сарапшылар қауымы, қоғам қайраткерлері, заңгерлер, білім беру саласының өкілдері және өңір тұрғындары қатысты.
Кездесуді ашқан Премьер-Министрдің орынбасары жаңа Конституция жобасындағы білім, ғылым, мәдениет және инновацияларды дамытуға, сондай-ақ ұлттық бірегейлік пен тарихи-мәдени мұраны сақтауға бағытталған ережелерге ерекше тоқталды.
«Жаңа Конституцияда ұлттық мәдениетті дамыту және тарихи-мәдени мұраны сақтау мәселелері де нақты көрініс тапты. Мұның барлығы ұлттық бірегейлігімізді сақтауға және рухани құндылықтарды келер ұрпаққа жеткізуге бағытталған маңызды қадам деп санаймын. Жоба аясында білім, ғылым, мәдениет және инновация салаларын дамытуға ерекше назар аударылды. Себебі қазіргі заманда адам капиталы кез келген мемлекеттің бәсекеге қабілетін айқындайтын басты фактор саналады. Қуатты мемлекеттің тірегі – озық ойлы ұлт, дамыған мәдениет және жоғары зияткерлік әлеует», – деді Премьер-Министрдің орынбасары.
Сонымен қатар Аида Балаева жаңа Конституция жобасы іргелі демократиялық қағидаттарды нығайтуға бағытталғанын, оның ішінде сөз бостандығына кепілдік беру мәселесіне де назар аударылғанын, әрбір азаматтың ар-намысы, қадір-қасиеті мен құқығы қорғалатынын атап өтті.
«Жаңа Конституция жобасы дамыған мемлекеттердің тәжірибесіне сүйене отырып, сөз бостандығына толық кепілдік береді. Ұсынылып отырған нормалар сөз бостандығын шектеуге емес, әр адамның ар-намысы мен қадір-қасиетін, жеке өмірін қорғауға бағытталған. Ең бастысы – негізгі қағидат өзгермейді: Конституция сөз бостандығына кепілдік береді және цензураға тыйым салады. Сөз бостандығы мәселесін тек журналистиканың дамуы тұрғысынан ғана қарастыруға болмайды. Қазіргі ашық қоғамда әр адам өз пікірін еркін білдіре алады, алайда бұл құқық көп мүмкіндік бере отырып, белгілі бір жауапкершілікті де жүктейді. Қоғамда әртүрлі пікірдің болуы – заңды құбылыс. Алайда қандай сын айтылса да, тұтас бір халықты кемсітетін немесе оның болашағына күмән келтіретін тұжырымдар жасауға жол берілмеуге тиіс. Қазақ халқы ғасырлар бойы көптеген тарихи сынақтардан өтіп, өзінің тілін, мәдениетін және ұлттық бірегейлігін сақтап қалды. Ең бастысы, Мемлекет басшысы атап өткендей, тәуелсіздік – бәрінен қымбат құндылық. Ол бізге кездейсоқ келген жоқ: бұл – ата-бабамыздың өшпес ерлігі мен талай ұрпақтың ерен еңбегінің нәтижесі. Сондықтан оның маңызын төмендетуге немесе құндылығын жоққа шығаруға болмайды. Ең маңыздысы – қоғамды бөлмейтін, керісінше біріктіретін ой айту; ұлттық бірлігімізді сақтау, ортақ мүдделерді келісім, өзара құрмет және ынтымақ арқылы қорғау», – деді А.Балаева.
Сөз соңында Премьер-Министрдің орынбасары жаңа Конституция жобасын қоғамдық талқыдан өткізу қадамы елдегі саяси мәдениет пен азаматтық жауапкершіліктің артқанын көрсететінін атап өтті. Оның айтуынша, ұсынылып отырған өзгерістер әділетті мемлекеттік құрылым қағидаттарын нығайтуға, билік институттарына деген сенімді арттыруға және Қазақстанның тұрақты дамуын қамтамасыз етуге бағытталған.
«Бүгінде қоғамда жаңа Конституцияға қатысты түрлі пікір айтылып жатыр. Бұл – заңды құбылыс. Себебі азаматтардың Ата Заңның әрбір бабын мұқият зерделеп, оның мазмұнын және болашақтағы ықпалын талқылауы қоғамдағы саяси мәдениеттің өскенін және азаматтық жауапкершіліктің күшейгенін көрсетеді. Кейбір азаматтар Конституцияға енгізілген өзгерістерді президенттік билікті күшейтуге бағытталған қадам ретінде бағалап жатады. Алайда мұндай пікір білдіруге негіз жоқ. Керісінше, жаңа Конституцияда Президент өкілеттігіне белгілі бір шектеулер енгізілуде. Атап айтқанда, Президент жеті жыл мерзімге және тек бір рет сайланады, сондай-ақ оның жақын туыстары жоғары мемлекеттік лауазымдарға тағайындала алмайды. Шын мәнінде, Мемлекет басшысы суперпрезиденттік модельге мұқтаж емес. Керісінше, қазіргі күрделі әрі тұрақсыз геосаяси кезеңде елімізге мемлекет тұрақтылығы мен тыныштығын қамтамасыз ете алатын, ел мүддесін бәрінен жоғары қоятын Қасым-Жомарт Тоқаев сияқты Президент қажет», – деді Аида Балаева.
Сондай-ақ кездесу барысында Жалпыұлттық коалиция өкілдері – Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты Аманжол Әлтай, мемлекет және қоғам қайраткері, заңгер Серік Ақылбай, білім беру жүйесінің қайраткері Нұрлан Дулатбеков, сонымен қатар мемлекет және қоғам қайраткері Әбілғазы Құсайынов сөз сөйледі. Олар жобада ұсынылып отырған өзгерістер қоғамдық келісім мен тұрақтылықты нығайтуға қосымша жағдай жасайтынын, сондай-ақ азаматтардың мемлекеттің қоғамдық-саяси өміріне қатысу мүмкіндігін кеңейтетінін атап өтті.
Ұлытау облысы Аналар кеңесінің төрайымы Гүлбану Сейтжанова жаңа Конституция жобасы отбасы құндылығының, этносаралық келісім мен қоғамдық диалогтың маңызын арттыратынын атап өтті. Сондай-ақ ол өңірдегі этномәдени бірлестіктердің өкілдері мен Аналар кеңесінің мүшелері ақпараттық-түсіндіру жұмысына белсенді қатысып, алдағы референдумды қолдайтынын мәлімдеді.
Кездесуге қатысушылар жаңа Конституция жобасы қоғам тарапынан тек құқықтық құжат ретінде ғана емес, сонымен бірге тарихи сабақтастықты, егемендікті, ел бірлігін және адам капиталын дамытудың басымдығын бекітетін құндылықтар жүйесі ретінде қабылданып отырғанын атап өтті.
«Мен 1995 жылғы Конституцияның преамбуласын жаңа Конституция жобасының преамбуласымен салыстырдым. Менің ойымша, жаңа мәтінде тарихи сабақтастық, мемлекеттің унитарлық сипаты, аумақтық тұтастық, бірлік пен келісім мәселелері айқын әрі нақты көрініс тапқан. Әсіресе преамбулада мәдениет, білім, ғылым және инновация даму бағдары ретінде айқындалғаны аса маңызды. Референдумда жаңа Конституция жобасына қолдау көрсету – Қазақстанның алға жылжуына және ел ертеңін нығайтуға қосқан үлесіміз болады деп есептеймін», – деді Жезқазған қаласының тұрғыны Ғазиз Ештанаев.
Кездесу қорытындысында коалиция өкілдері тұрғындардың сұрақтарына жауап берді. Сондай-ақ қатысушылар 15 наурызда өтетін республикалық референдумға саналы түрде қатысудың маңызын атап өтті.
